Jak wygląda sprzedaż nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków?

Sprzedaż nieruchomości wpisanej do GEZ, WEZ lub rejestru zabytków bywa procesem bardziej złożonym niż w przypadku zwykłego domu czy kamienicy, a właściciel staje przed pytaniami, których wcześniej mógł nie brać pod uwagę. Pojawia się wątpliwość, czy transakcję trzeba komuś zgłosić, czy kupujący musi zostać poinformowany o statusie budynku i czy ktoś może tę sprzedaż zablokować. Odpowiedź zależy od tego, z którą formą ochrony konserwatorskiej właściciel ma do czynienia. Więcej na ten temat można przeczytać na stronie https://bruzda-konopka.pl/nieruchomosc-wpisana-do-gez-wez-lub-rejestru-zabytkow-a-sprzedaz/.

Czym różni się ewidencja od rejestru zabytków przy sprzedaży?

Gminna ewidencja zabytków pełni funkcję dokumentacyjną i informuje o wartości historycznej budynku, jednak sama w sobie nie nakłada na sprzedającego dodatkowych formalności wobec organów administracji. Inaczej wygląda sytuacja w przypadku rejestru zabytków, który jest decyzją administracyjną wojewódzkiego konserwatora i wiąże się z konkretnymi obowiązkami prawnymi. Właściciel nieruchomości wpisanej do rejestru musi liczyć się z procedurami, które nie dotyczą obiektów ujętych wyłącznie w ewidencji gminnej. Ta różnica ma bezpośrednie znaczenie dla przebiegu transakcji i dla tego, kto oprócz stron umowy musi zostać o niej poinformowany.

Obowiązek zawiadomienia konserwatora o zmianie właściciela

Sprzedaż nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków wiąże się z obowiązkiem zawiadomienia wojewódzkiego konserwatora zabytków o przeniesieniu własności. Obowiązek ten spoczywa na właścicielu i dotyczy wyłącznie obiektów objętych rejestrem, nie zaś tych ujętych w gminnej ewidencji. Brak takiego zawiadomienia nie unieważnia umowy sprzedaży, jednak może skutkować odpowiedzialnością administracyjną po stronie sprzedającego. W praktyce warto poinformować konserwatora równolegle z podpisaniem aktu notarialnego, aby uniknąć wątpliwości co do terminowości zgłoszenia.

Prawo pierwokupu przysługujące gminie

Przy sprzedaży obiektu wpisanego do rejestru zabytków istotną rolę odgrywa prawo pierwokupu, które w określonych przypadkach przysługuje gminie właściwej dla miejsca położenia nieruchomości. Notariusz sporządzający warunkową umowę sprzedaży ma obowiązek uwzględnić tę okoliczność, co wydłuża proces finalizacji transakcji o czas potrzebny gminie na podjęcie decyzji. Dopiero brak skorzystania z prawa pierwokupu pozwala na zawarcie umowy przenoszącej własność. W przypadku nieruchomości figurującej jedynie w gminnej ewidencji zabytków taki mechanizm nie występuje, co znacząco upraszcza sam proces sprzedaży.

Sprzedaż nieruchomości wpisanej do GEZ, WEZ lub rejestru zabytków w praktyce

Osoba planująca sprzedaż nieruchomości wpisanej do GEZ, WEZ lub rejestru zabytków powinna przede wszystkim ustalić, z którą z tych form ochrony ma do czynienia, ponieważ od tego zależy zakres formalności po jej stronie. Warto również przekazać kupującemu pełną informację o statusie obiektu jeszcze przed podpisaniem umowy przedwstępnej.

Dopiero po spełnieniu wymaganych formalności możliwe jest podpisanie ostatecznej umowy przenoszącej własność nieruchomości.

Kancelaria Bruzda-Konopka Adwokaci, działająca w Krakowie, prowadzi na stronie bruzda-konopka.pl ofertę dotyczącą spraw związanych z wpisem nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków oraz sprzedażą obiektów objętych ochroną konserwatorską.